Żywioły od wieków są źródłem inspiracji dla artystów, poetów i filozofów. Przenikają malarstwo, poezję, muzykę oraz współczesne eseje i publikacje kulturalne, w których analizuje się ich znaczenie dla człowieka i świata. Ziemia, ogień, woda, powietrze i przestrzeń opisują nie tylko naturę, ale też emocje oraz wewnętrzne przeżycia. Dzięki nim twórcy potrafią uchwycić to, co ulotne, wzbudzając zachwyt nad duchową przemianą.
Spis treści
Jakie są żywioły?
W tradycji tybetańskiej wyróżnia się pięć żywiołów:
- ziemię,
- wodę,
- ogień,
- powietrze,
- przestrzeń.
Każdy z nich symbolizuje określony aspekt życia:
- ziemia to stabilność i poczucie bezpieczeństwa,
- woda to płynność i emocje,
- ogień to siła tworzenia,
- powietrze to zmiana i ruch,
Z kolei przestrzeń traktuje się jako tło istnienia wszystkiego.
Tutaj przeczytasz więcej o tym, jakie są żywioły.
Co ważne, żywioły nie są jedynie elementem natury. W kulturze Azji uznaje się je za podstawę zrozumienia medycyny, astrologii oraz duchowości. Łączą ciało i umysł, materię i ducha, makrokosmos i to, co niezauważalne gołym okiem. Tak rozumiane, stanowią pomost między światem fizycznym a wyobraźnią.
Żywioły dla duszy wg religii bon i Dominiki Bok
W tybetańskiej religii bon żywioły są podstawą życia oraz duchowej równowagi. Dominika Bok, autorka tekstów inspirowanych tą tradycją, opisuje, że żywioły działają również w człowieku. Zgodnie z naukami bon, to nie metafora. Energia każdego żywiołu przepływa przez ciało kanałami prany, wpływa na emocje, zdrowie i świadomość.
Przestrzeń jest postrzegana jako żywioł pierwotny. To ona tworzy miejsce dla pozostałych. Powietrze symbolizuje ruch, inspirację i zdolność do zmiany, ogień – wolę, kreatywność i pasję. Woda to akceptacja i płynięcie z życiem, a ziemia – siła, stabilność i ugruntowanie. Zaburzenie któregokolwiek z nich może objawiać się jako chaos emocjonalny, zablokowanie twórcze czy brak energii.
W bon istnieje praktyka Odzyskania Energii Żywiołów, czyli rytuał przywracający harmonię. Nie wymaga mistrza, wystarczy uważność, kontakt z naturą i świadome doświadczanie świata. Ogień ogniska, dotyk ziemi, haust świeżego powietrza czy szum wody pomagają przywrócić równowagę. Takie doświadczenia od wieków inspirują poetów, twórców malarstwa i… autorów “Przekroju”.
Jeśli chcesz zgłębić symbolikę elementów według bon i perspektywy Dominiki Bok, zajrzyj do artykułu dostępnego online. Znajdziesz go na stronie czasopisma Przekrój – https://przekroj.org/, który w tym roku obchodzi swoje 80. urodziny.
